Artikelen

“Niet weer die bal verliezen!” “Let nou eens op!” “Hoe vaak hebben we dit al geoefend?” Herkenbaar? Als coach zie je vaak direct wat beter moet. Logisch, want je wilt dat je sporters leren en presteren. Toch schuilt er een risico in voortdurend corrigeren: je team kan namelijk steeds meer gericht raken op wat er misgaat, in plaats van op wat het wél moet doen. Je aandacht is niet alleen een reactie op gedrag, maar je helpt er ook mee bepalen waar je sporters hun aandacht op richten.

Op vrijdag 4 december ontmoeten trainer-coaches uit heel Nederland elkaar op Papendal voor het NLcoach Congres 2026. Onder het thema Fit voor de toekomst draait het congres om de vraag hoe coaches zich kunnen blijven ontwikkelen in een sportwereld die voortdurend verandert. Twijfel je nog? Dit zijn vijf redenen waarom dit congres een plek verdient in jouw agenda.

Als trainer-coach kun je in een groep sporters hebben met autisme of prikkelgevoeligheid. Bij deze groep sporters worden te vaak allerlei aannames gedaan, vindt autismecoach Miranda Schoot. Het is volgens haar belangrijk te kijken wat onder ‘het gedrag’ schuilgaat: overprikkeling, onduidelijke communicatie, te veel druk of een te hoog tempo. In de NLcoach-workshop ‘Prikkelproof begeleiden’ op 10 november laat zij trainer-coaches ervaren hoe autisme en overprikkeling voelt om zo voor meer begrip te zorgen.

Op vrijdag 4 december wordt in Hotel Papendal het NLcoach Congres georganiseerd. Deze editie zal in het teken staan van het thema ‘Fit voor de toekomst’ verdeeld over drie pijlers: begeleiden, vakmanschap en ontwikkelen. Voor zowel de trainer-coaches uit de topsport als de breedtesport biedt het congres met plenaire sprekers en workshops volop kansen om nieuwe kennis op te halen én ook niet onbelangrijk: andere coaches te ontmoeten. Bart van Kersbergen, als bestuurslid bij NLcoach verantwoordelijk voor deskundigheidsbevordering, blikt alvast vooruit.

De wereld van sport en coaching is voortdurend in beweging. Als trainer-coach ben je allang niet meer alleen verantwoordelijk voor de training. Je bent ook begeleider, motivator, mentor en verbinder. Hoe zorg je ervoor dat je klaar bent voor de uitdagingen van morgen? Die vraag staat centraal tijdens het NLcoach Congres 2026 op vrijdag 4 december op Papendal.

De nieuwe editie van vakblad NLCOACH (editie 2-2026) is verschenen. In dit nummer lees je over de bijzondere samenwerking tussen zwemcoach Patrick Pearson en zwemster Marrit Steenbergen. Oud-schaatser Hein Otterspeer vertelt over de lessen die hij van zijn coach Gerard van Velde meeneemt in zijn eigen coachschap. Sportpsycholoog Ciska de Bruijn laat zien hoe je omgaat met irritaties binnen een team.

Het seizoen is inmiddels een paar weken onderweg. De eerste energie van de start is eraf, trainingen en wedstrijden volgen elkaar op en het gewone ritme komt terug. Juist dan is het interessant om als coach niet alleen naar prestaties te kijken, maar ook naar kleine veranderingen in gedrag.

De eerste trainingen na de zomerstop hebben vaak iets bijzonders. Sporters komen terug met verhalen, energie en soms verrassend veel zin om weer te beginnen. Tegelijkertijd kan het gebeuren dat iemand minder scherp is, moeite heeft om weer in het ritme te komen of tijdens de eerste trainingen opvallend veel fouten maakt.

Voor coaches in teamsporten als voetbal, hockey en volleybal is groepsdynamiek essentieel om te presteren. In individuele sporten is aandacht voor het teamproces minstens zo belangrijk. Sportpsycholoog Marjolein Toorenbeek legt uit hoe je als coach een eenheid smeedt van concurrenten én teamgenoten waarin iedereen elkaar beter maakt.

Bij de Olympische Spelen van Parijs en het WK 2025 in China bewees Nederland zich als beste roeiland ter wereld. Er is geen reden waarom dat bij het WK Roeien op de Amsterdamse Bosbaan (24-30 augustus) niet opnieuw het geval is, aldus toernooidirecteur Rienks. “De basis van het roeien staat in Nederland als een huis.”

De nieuwe editie van vakblad NLCOACH (editie 1-2026) is verschenen. In dit nummer lees je hoe bondcoach Niels Kerstholt richting de Olympische Winterspelen van Milaan een team smeedde met zijn shorttrackers. En Anouk Bruil (hoofdtrainer Ajax Vrouwen) vertelt wat zij van voetbalmanagers als Guus Hiddink en José Mourinho leerde.

Het is alweer juli. Dat betekent in vele sporten de zomerstop. Voor een groot aantal sporters een moment om even los te komen van het ritme van trainen en presteren. Juist die afstand maakt ruimte voor herstel, frisse energie en nieuwe motivatie. Voor veel coaches voelt een zomerstop dubbel. Natuurlijk is herstel belangrijk, maar ergens knaagt ook de vraag: verliezen we geen ritme, scherpte of progressie? Toch gebeurt er tijdens een goede rustperiode iets waardevols dat vaak wordt onderschat: sporters krijgen weer mentale ruimte.

Joost Pluijms heeft als sportpsycholoog en bewegingswetenschapper de afgelopen vijftien jaar bij allerlei topsporters, coaches en teams in de keuken kunnen kijken. Uit zijn werk in sporten als zeilen, BMX, hockey en alpineskiën verzamelde hij allerlei lessen en verhalen over optimaal presteren. In zijn boek Think Like an Athlete, Don’t Act Like On heeft hij als een curator 75 inzichten over het mentale spel van topsport gebundeld. We bladeren met hem door het handzame gouden boekje vol bruikbare tips voor zowel coaches als atleten en iedereen buiten de (top)sport met interesse in presteren.

Steeds meer gemeenten en sportbonden zetten in op het verbeteren van de vakbekwaamheid van trainer-coaches bij sportclubs. Om deze vierde V voor sociale veiligheid verder onder de aandacht te brengen, lanceerde NOC*NSF afgelopen maand een campagne en de gratis e-learning ‘Sterk van Start’. Deze basisopleiding voor beginnende trainer-coaches is een belangrijke stap om het coachvak verder te versterken.

Elke coach kent ze. Sporters die veel vragen stellen, altijd reageren, grenzen opzoeken. Soms eigenwijs, kritisch of moeilijk te sturen. In veel teams krijgen ze al snel het label ‘lastig’, maar sportpsychologisch gezien zijn dit opvallend vaak óók de sporters met de grootste betrokkenheid en drive.

Irritaties in een team worden vaak gezien als iets negatiefs. Iets dat je als coach snel wilt oplossen of sussen. Logisch, maar wat als irritatie juist een signaal is van betrokkenheid en ambitie?