Artikelen

De nieuwe editie van vakblad NLCOACH (editie 1-2026) is verschenen. In dit nummer lees je hoe bondcoach Niels Kerstholt richting de Olympische Winterspelen van Milaan een team smeedde met zijn shorttrackers. En Anouk Bruil (hoofdtrainer Ajax Vrouwen) vertelt wat zij van voetbalmanagers als Guus Hiddink en José Mourinho leerde.

Het is alweer juli. Dat betekent in vele sporten de zomerstop. Voor een groot aantal sporters een moment om even los te komen van het ritme van trainen en presteren. Juist die afstand maakt ruimte voor herstel, frisse energie en nieuwe motivatie. Voor veel coaches voelt een zomerstop dubbel. Natuurlijk is herstel belangrijk, maar ergens knaagt ook de vraag: verliezen we geen ritme, scherpte of progressie? Toch gebeurt er tijdens een goede rustperiode iets waardevols dat vaak wordt onderschat: sporters krijgen weer mentale ruimte.

Joost Pluijms heeft als sportpsycholoog en bewegingswetenschapper de afgelopen vijftien jaar bij allerlei topsporters, coaches en teams in de keuken kunnen kijken. Uit zijn werk in sporten als zeilen, BMX, hockey en alpineskiën verzamelde hij allerlei lessen en verhalen over optimaal presteren. In zijn boek Think Like an Athlete, Don’t Act Like On heeft hij als een curator 75 inzichten over het mentale spel van topsport gebundeld. We bladeren met hem door het handzame gouden boekje vol bruikbare tips voor zowel coaches als atleten en iedereen buiten de (top)sport met interesse in presteren.

Steeds meer gemeenten en sportbonden zetten in op het verbeteren van de vakbekwaamheid van trainer-coaches bij sportclubs. Om deze vierde V voor sociale veiligheid verder onder de aandacht te brengen, lanceerde NOC*NSF afgelopen maand een campagne en de gratis e-learning ‘Sterk van Start’. Deze basisopleiding voor beginnende trainer-coaches is een belangrijke stap om het coachvak verder te versterken.

Elke coach kent ze. Sporters die veel vragen stellen, altijd reageren, grenzen opzoeken. Soms eigenwijs, kritisch of moeilijk te sturen. In veel teams krijgen ze al snel het label ‘lastig’, maar sportpsychologisch gezien zijn dit opvallend vaak óók de sporters met de grootste betrokkenheid en drive.

Irritaties in een team worden vaak gezien als iets negatiefs. Iets dat je als coach snel wilt oplossen of sussen. Logisch, maar wat als irritatie juist een signaal is van betrokkenheid en ambitie?

Sharon van Rouwendaal versterkt per direct het KNZB-langeafstandszwemprogramma. In samenwerking met bondscoach Marcel Wouda gaat ze een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de lange afstanden binnen het Nederlandse topzwemmen.

Het opleiden van vakkundige trainers en coaches is een essentieel onderdeel van het werken aan een sociaal veilige sportomgeving. Voor sporters met een beperking is het extra belangrijk dat sportverenigingen aan deze vierde ‘V’ voldoen. Een trainer kan namelijk van grote waarde zijn in het zich welkom laten voelen van een gehandicapte sporter op een club. Gehandicaptensport Nederland maakt zich sterk om trainers de juiste kennis en vaardigheden mee te geven om deze doelgroep te begeleiden. De NKBV heeft deze laagdrempelige opleiding al in de trainerscursus geïntegreerd.

Plezier in sport lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk staat het vaak onder druk. Steeds meer sporters trainen vanuit verwachtingen, vergelijken zich continu met anderen of zijn bang om fouten te maken. Dat heeft direct invloed op hun motivatie, ontwikkeling en zelfvertrouwen. Als coach heb jij juist op dit vlak een enorme invloed. Jij kunt een omgeving creëren waarin sporters zich vrij voelen om te leren en te groeien. In de workshop Plezier boven prestatie op 13 mei ontdek je hoe je plezier niet als bijzaak ziet, maar als de basis voor duurzame ontwikkeling en prestaties.

We zeggen vaak: je leert van ervaring. Maar klopt dat wel? In de sportpsychologie weten we inmiddels dat het niet de ervaring zélf is die je beter maakt, maar de manier waarop je het analyseert. Een sporter die niet leert van zijn ervaringen, komt vaak niet verder.

In een prestatiegerichte omgeving voelt humor soms als bijzaak. Er moet gewerkt worden. Focus. Serieus. Juist daar ligt een gemiste kans, want goed getimede humor is een van de snelste manieren om spanning te reguleren en verbinding te versterken.

De Limburgse sportpsycholoog Joep Teeken kwam erachter dat het creëren van een vertrouwensband tussen een atleet en zijn of haar coach een onderbelicht, maar o zo belangrijk onderwerp is. Daarom schreef hij er na jaren van research een boek over: De mens achter de atleet in de schijnwerpers. Gebaseerd op de inzichten uit dit boek geeft Joep Teeken een online masterclass op 4 juni met praktische handvatten voor de coach van vandaag.

Na een dip tijdens de coronapandemie zit de arbeidsmarkt sport en bewegen weer in de lift. Tussen 2022 en 2024 groeide het aantal werkenden in de sector tot bijna 95.000. De beroepsgroep van ‘trainers oefenmeesters en sportfunctionarissen’ vormen ondanks een lichte daling de grootste groep. Dit blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

We trainen sporters om sneller en beter beslissingen te nemen, maar wat vaak over het hoofd wordt gezien: het brein raakt vermoeid van te veel keuzes. Dit fenomeen, ook wel 'beslis-moeheid', kan prestaties stilletjes onderuit halen, vooral aan het einde van trainingen of wedstrijden.

De Olympische Winterspelen in Milaan-Cortina maken duidelijk dat mentale kracht het verschil tussen winst en verlies kan maken. Shorttrackster Xandra Velzeboer was een goed voorbeeld van pure veerkracht. Na haar val tijdens de gemengde aflossing hervond ze de focus op het proces en op alles wat ze wél kan controleren. In haar volgende individuele races pakte ze twee keer goud en een wereldrecord. Velzeboer liet zo zien: winnen begint in je hoofd, maar hoe doe je dat? In een nieuwe masterclass neemt hoogleraar sportpsychologie Nico W. van Yperen je mee in de mentale kant van presteren.

Titus Weijschedé (53) wordt de nieuwe hoofdcoach van de Koninklijke Nederlandse Roeibond (KNRB). Hij maakt deze stap vanuit zijn huidige functie als bondscoach van TeamNL Roeien. Weijschedé volgt Arnoud Hummel op die na één seizoen besloot een stap terug te doen.