Artikelen

Op 19 december 2025 organiseerden NLcoach en NOC*NSF op Papendal het NLcoach congres 2025. Deze middag stond in het teken van het thema: ‘AI in Actie: de nieuwe spelregels voor trainer-coaches in de sport’. De aanwezige trainer-coaches kregen een gevarieerd programma voorgeschoteld over de ontwikkelingen rond AI voor het coachvak. De sprekers vormden een goede mix tussen coaches, wetenschappers en andere experts. Met een nieuw ezine blikt NLCOACH met een aantal korte verslag terug op het congres.

In een prestatiegerichte sportomgeving draait het om beter worden, winnen en leveren. Begrijpelijk, maar juist daar is het mentale aspect vaak het minst bespreekbaar. Veel coaches denken (of voelen): "Als ik hier ruimte voor maak, gaat de scherpte eraf."

“Amanda Hopmans stopt na tien succesjaren als coach van Diede de Groot en wordt per 1 januari 2025 de nieuwe bondscoach rolstoeltennis” kondigde de KNLTB eind 2024 groot aan op haar site. Dat maakte nieuwsgierig naar een gesprek met Hopmans (1976). Eerste indruk als binnenstapt: zwart trainingspak, klein en tenger, sportief en evenwichtig. Hopmans komt rechtstreeks van het Nationaal Tennis Centrum (NTC) in Amstelveen, on - en off court haar werkplek als ze niet in het buitenland is.

Hoe ervaren gestopte talentvolle sporters de overgang van sporten op topniveau naar een leven buiten de sport? Over deze uitstroomfase is nog weinig bekend. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat stoppen met sport op het hoogste niveau meer is dan alleen een sportieve verandering. Sporters maken een identiteitsverandering door, omdat sport jarenlang een centraal onderdeel van hun zelfbeeld was. Nieuwe rollen en steun van ouders, teamgenoten en coaches kunnen helpen bij de overgang.

Hugo Haak is de nieuwe voorzitter van NLcoach, de belangenvereniging voor Nederlandse trainers-coaches. De KNWU-bondscoach van het baanwielrennen werd vrijdag 19 december benoemd tijdens de Algemene Ledenvergadering van NLcoach voorafgaand aan het NLcoach congres op Papendal. Hij nam daar het stokje over van Paul van Ass, die de afgelopen zes jaar voorzitter was van NLcoach.

Het mentale krijgt steeds meer aandacht in de sport. Mooi. Maar laten we eerlijk zijn: nog lang niet alle coaches nemen het mentale bewust mee in hun dagelijks coachen. Dat is een gemiste kans én soms een risico, stelt sportpsycholoog VSPN Ciska de Bruijn. Mentale factoren spelen namelijk altijd mee, of je er nou aandacht voor hebt of niet.

Het NLcoach Congres op 19 december staat volledig in het thema van AI, met als thema: ‘AI in Actie: de nieuwe spelregels voor trainer-coaches in de sport.’ Kunstmatige Intelligentie, oftewel AI, heeft zijn intrede in de sport gemaakt en is niet meer te negeren, stellen dagvoorzitter Jeroen Otter en keynote spreker Erik Klein Nagelvoort. Zij zien AI als een cruciaal middel om als coach te kunnen verbeteren. "De vraag is niet: Wat gaat AI voor mij betekenen, maar: ik heb een uitdaging en hoe zou AI mij daarbij kunnen helpen?"

Voor Hugo Haak is het vanzelfsprekend om open te staan voor nieuwe kennis, nieuwe inzichten, nieuwe technologieën. De bondscoach van de Nederlandse baanwielrenners kijkt daarom uit naar wat AI voor zijn sport kan betekenen. Als spreker op het NLcoach Congres 2025 wil hij vooral dát naar voren brengen. “Elke dag, elk gesprek, elk moment kan weer een leermoment zijn om een betere coach te worden.”

Deze week verschijnt de nieuwe editie van vakblad NLCOACH (editie 3-2025). Dit nummer staat grotendeels in het teken van het NLcoach Congres 2025 op 19 december. Verschillende sprekers geven alvast een vooruitblik op het thema van deze inspirerende bijeenkomst: AI in de sport.

Coaches denken vaak dat hun boodschap zit in hun uitleg, aanwijzingen en woorden. Sportpsychologisch gezien gebeurt het echte werk echter al vóór je iets zegt: je lichaamshouding en gebaren bepalen hoe je boodschap wordt ontvangen.

De hedendaagse coach kan met gebruik van technologie van alles meten bij sporters. Met draagbare technologie, zoals smartwatches en fitnesstrackers, kunnen sporters en coaches real-time data verzamelen over diverse parameters zoals hartslag, slaap, activiteitenniveau en voeding. Hoe gebruik je al die data op een goede manier om sporters verder te brengen? En waar liggen nog beperkingen? Die vragen stonden centraal bij het Jaarcongres Wetenschap voor de Sportpraktijk met als thema ‘Monitoring en wearables – slimmer coachen met data’.

Na één seizoen als hoofdcoach van TeamNL Roeien legt Arnoud Hummel zijn functie per 1 januari 2026 neer. Onder zijn leiding zette het Nederlandse roeiteam dit jaar het grote olympische succes uit Parijs voort met zes WK-medailles en vier wereldtitels.

De sport heeft veel raakvlakken met onderwijs. De voornaamste overeenkomst is dat een ‘onderwijzer’ voor een grote groep staat met als doel hen wat te leren. Vaak wordt er daarbij gebruikgemaakt van een gestandaardiseerde methode om informatie over te brengen. Deze standaardisatie maakt het leerproces efficiënt en beheersbaar, maar levert het ook wat op?

In veel teams klinkt het 'luid': aanmoedigingen, aanwijzingen, coaching van de zijlijn. Praten is betrokkenheid, toch? Maar uit recente sportpsychologische inzichten blijkt iets opvallends... teams die bewust momenten van stilte gebruiken, presteren vaak beter onder druk.

Ga er maar aan staan als jeugdtrainer; een groep puberende jongeren op de juiste manier bereiken en motiveren. Sportbonden kloppen daarom graag aan bij sportpsycholoog Thijs Wagenaar. Hij helpt jeugdtrainers met opleidingen op dit vlak, onlangs nog bij de KNVB. “Geef je complimenten als iemand een goal maakt of als-ie iets voor de derde keer probeert?", zei hij in een interview met het NLCOACH-vakblad.