Talentontwikkeling

Sharon van Rouwendaal versterkt per direct het KNZB-langeafstandszwemprogramma. In samenwerking met bondscoach Marcel Wouda gaat ze een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de lange afstanden binnen het Nederlandse topzwemmen.

Hoe ervaren gestopte talentvolle sporters de overgang van sporten op topniveau naar een leven buiten de sport? Over deze uitstroomfase is nog weinig bekend. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat stoppen met sport op het hoogste niveau meer is dan alleen een sportieve verandering. Sporters maken een identiteitsverandering door, omdat sport jarenlang een centraal onderdeel van hun zelfbeeld was. Nieuwe rollen en steun van ouders, teamgenoten en coaches kunnen helpen bij de overgang.

De sport heeft veel raakvlakken met onderwijs. De voornaamste overeenkomst is dat een ‘onderwijzer’ voor een grote groep staat met als doel hen wat te leren. Vaak wordt er daarbij gebruikgemaakt van een gestandaardiseerde methode om informatie over te brengen. Deze standaardisatie maakt het leerproces efficiënt en beheersbaar, maar levert het ook wat op?

Ga er maar aan staan als jeugdtrainer; een groep puberende jongeren op de juiste manier bereiken en motiveren. Sportbonden kloppen daarom graag aan bij sportpsycholoog Thijs Wagenaar. Hij helpt jeugdtrainers met opleidingen op dit vlak, onlangs nog bij de KNVB. “Geef je complimenten als iemand een goal maakt of als-ie iets voor de derde keer probeert?", zei hij in een interview met het NLCOACH-vakblad.

Topsporters en talentvolle sporters geven gemiddeld ruime voldoendes aan hun mentale gezondheid. Toch vindt maar ongeveer de helft dat er voldoende aandacht is voor hun mentale gezondheid. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

De nieuwe editie van vakblad NLCOACH is verschenen. In dit nummer hebben we een groot interview met hoofdcoach Arnoud Hummel die de overstap maakte van het Watersportverbond naar de Koninklijke Nederlandse Roeibond. In dit magazine laten we verder een aantal unieke samenwerkingen tussen atleten en coaches zien. Voormalig shorttrackster Yara van Kerkhof vertelt over de bijzondere band met haar coach Jeroen Otter en bondscoach rolstoeltennis Amanda Hopmans legt uit wat de gouden formule was tussen haar en Diede de Groot.

Martin Truijens (47) stond jarenlang als zwemcoach aan de rand van het zwembad om Nederlandse en later Deense toppers te begeleiden. Vier jaar geleden maakte hij een verrassende overstap naar de wielersport. Bij CyclingClassNL, een initiatief van NOC*NSF, KNWU en Team Visma | Lease a Bike, houdt hij zich als hoofdcoach bezig met de opleiding van nieuw wielertalent. Die functie combineert hij sinds november 2024 met de rol van programmamanager talentontwikkeling bij de KNWU. Daar ziet hij kans de opleidingspiramide vanuit een breder perspectief te benaderen. Dat is volgens hem hard nodig voor de toekomst van het Nederlandse wielrennen.

De sportomgeving is een plek waar de mentale gezondheid van jonge sporters kan worden versterkt. De inzet, vaardigheden en manier van training geven van de trainer spelen hierbij een belangrijke rol. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Mentale gezondheid van jonge sporters van het Mulier Instituut’. Onderzoeker Wikke van Stam geeft hierin advies hoe jeugdtrainers van jonge sporters (5 – 25 jaar) de mentale gezondheid kunnen bevorderen.

Deze zomer zijn alle ogen gericht op de sporters die naar de Olympische Spelen van Parijs gaan. Talentcoaches kijken al verder naar LA 2028. Bij het begeleiden van deze talenten naar hun topniveau is het gebruik van data nu al onmisbaar. De komende jaren wordt data alleen maar belangrijker. Met Coach-in-Control biedt Sport Data Valley een handige totaaloplossing om sporters zowel fysiek als mentaal te monitoren. Thomas Waanders van TalentNED: “Je hebt zo een extra paar ogen.”

Het is een erkenning voor het coachvak. Want dat is het coachen, een echt vak, zo heeft nu ook de overheid – met erkenning van een tweejarige hbo-opleiding – ingezien. Wie dat wil, kan nu een studie volgen die je vormt tot Topsport- en Talentcoach.

Het motiveren van kinderen en jongeren kan soms voelen als een vak apart. Sommige kids komen vooral naar de training voor de gezelligheid, anderen omdat papa en mama het belangrijk vinden. De ene week hebben ze er zin in, de volgende week zijn ze moe, rebels of ongeïnteresseerd. Hoe ga je daar als trainer mee om? Dit blijkt vooral lastig voor trainers die zelf overlopen van motivatie en enthousiasme voor hun sport. Het trainen/coachen van volwassenen voelt in dat opzicht vaak makkelijker, zij zijn er tenslotte omdat zij het zelf belangrijk of leuk vinden. Bij kinderen ligt dat wat ingewikkelder.

Op het gebied van de begeleiding en ontwikkeling van jonge sporters wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. De motorische ontwikkeling van kinderen, vroeg of laat specialiseren, talentonwikkeling en het geboortemaandeffect zijn onderwerpen waar sportonderzoekers zich al langer over buigen. Dat ook trainer/coaches deze ontwikkelingen voor jeugdsporters op de voet volgen, bleek dinsdag eens te meer bij het Jaarcongres Wetenschap voor de Sportpraktijk van NLcoach en Topsport Topics. Ruim honderd trainer/coaches en andere sport/zorgprofessionals gingen naar huis met nieuwe toepasbare kennis en de bevestiging dat zij een cruciale rol spelen bij de ontwikkeling van jonge sporters.

Voor de derde keer op rij organiseert NLcoach, met dank aan sponsoring door Topsport Topics, een uniek congres voor coaches die belangstelling hebben voor en gebruik willen maken van nieuwe wetenschappelijke inzichten. Op dinsdag 15 november van 9.30 tot 13.15 uur vindt het plaats in Woerden.

Van het boek ‘Talent van morgen’ is kortgeleden een herziene editie verschenen. Het boek is bedoeld voor trainers-coaches, die de groeimindset willen inzetten als basis voor de ontwikkeling van de talenten van hun sporters. In de nieuwe editie wordt dat volgens de auteurs in een duidelijker structuur en met meer praktijkvoorbeelden nóg beter toepasbaar gemaakt.

Het is bijna zover! Op 13 december gaf een visitatiecommissie positief advies aan de NVAO over de start van een Ad Sport - uitstroomprofiel Topsport en Talentcoach aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Begin van dit jaar werd reeds erkend dat er binnen de Nederlandse sportwereld behoefte is aan een Associate degree Sport. Een cruciale stap binnen het trainersvak waar de HvA, verschillende sportbonden en NOC*NSF hard aan hebben gewerkt.