Door Pieter van der Meer

De nieuwe editie van vakblad NLCOACH (editie 1-2026) is verschenen. In dit nummer lees je hoe bondcoach Niels Kerstholt richting de Olympische Winterspelen van Milaan een team smeedde met zijn shorttrackers. En Anouk Bruil (hoofdtrainer Ajax Vrouwen) vertelt wat zij van voetbalmanagers als Guus Hiddink en José Mourinho leerde.

Joost Pluijms heeft als sportpsycholoog en bewegingswetenschapper de afgelopen vijftien jaar bij allerlei topsporters, coaches en teams in de keuken kunnen kijken. Uit zijn werk in sporten als zeilen, BMX, hockey en alpineskiën verzamelde hij allerlei lessen en verhalen over optimaal presteren. In zijn boek Think Like an Athlete, Don’t Act Like On heeft hij als een curator 75 inzichten over het mentale spel van topsport gebundeld. We bladeren met hem door het handzame gouden boekje vol bruikbare tips voor zowel coaches als atleten en iedereen buiten de (top)sport met interesse in presteren.

Steeds meer gemeenten en sportbonden zetten in op het verbeteren van de vakbekwaamheid van trainer-coaches bij sportclubs. Om deze vierde V voor sociale veiligheid verder onder de aandacht te brengen, lanceerde NOC*NSF afgelopen maand een campagne en de gratis e-learning ‘Sterk van Start’. Deze basisopleiding voor beginnende trainer-coaches is een belangrijke stap om het coachvak verder te versterken.

Het opleiden van vakkundige trainers en coaches is een essentieel onderdeel van het werken aan een sociaal veilige sportomgeving. Voor sporters met een beperking is het extra belangrijk dat sportverenigingen aan deze vierde ‘V’ voldoen. Een trainer kan namelijk van grote waarde zijn in het zich welkom laten voelen van een gehandicapte sporter op een club. Gehandicaptensport Nederland maakt zich sterk om trainers de juiste kennis en vaardigheden mee te geven om deze doelgroep te begeleiden. De NKBV heeft deze laagdrempelige opleiding al in de trainerscursus geïntegreerd.

Na een dip tijdens de coronapandemie zit de arbeidsmarkt sport en bewegen weer in de lift. Tussen 2022 en 2024 groeide het aantal werkenden in de sector tot bijna 95.000. De beroepsgroep van ‘trainers oefenmeesters en sportfunctionarissen’ vormen ondanks een lichte daling de grootste groep. Dit blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

Op 19 december 2025 organiseerden NLcoach en NOC*NSF op Papendal het NLcoach congres 2025. Deze middag stond in het teken van het thema: ‘AI in Actie: de nieuwe spelregels voor trainer-coaches in de sport’. De aanwezige trainer-coaches kregen een gevarieerd programma voorgeschoteld over de ontwikkelingen rond AI voor het coachvak. De sprekers vormden een goede mix tussen coaches, wetenschappers en andere experts. Met een nieuw ezine blikt NLCOACH met een aantal korte verslag terug op het congres.

Hoe ervaren gestopte talentvolle sporters de overgang van sporten op topniveau naar een leven buiten de sport? Over deze uitstroomfase is nog weinig bekend. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat stoppen met sport op het hoogste niveau meer is dan alleen een sportieve verandering. Sporters maken een identiteitsverandering door, omdat sport jarenlang een centraal onderdeel van hun zelfbeeld was. Nieuwe rollen en steun van ouders, teamgenoten en coaches kunnen helpen bij de overgang.

Hugo Haak is de nieuwe voorzitter van NLcoach, de belangenvereniging voor Nederlandse trainers-coaches. De KNWU-bondscoach van het baanwielrennen werd vrijdag 19 december benoemd tijdens de Algemene Ledenvergadering van NLcoach voorafgaand aan het NLcoach congres op Papendal. Hij nam daar het stokje over van Paul van Ass, die de afgelopen zes jaar voorzitter was van NLcoach.

De hedendaagse coach kan met gebruik van technologie van alles meten bij sporters. Met draagbare technologie, zoals smartwatches en fitnesstrackers, kunnen sporters en coaches real-time data verzamelen over diverse parameters zoals hartslag, slaap, activiteitenniveau en voeding. Hoe gebruik je al die data op een goede manier om sporters verder te brengen? En waar liggen nog beperkingen? Die vragen stonden centraal bij het Jaarcongres Wetenschap voor de Sportpraktijk met als thema ‘Monitoring en wearables – slimmer coachen met data’.

De nieuwe editie van vakblad NLCOACH is verschenen. In dit nummer hebben we een groot interview met hoofdcoach Arnoud Hummel die de overstap maakte van het Watersportverbond naar de Koninklijke Nederlandse Roeibond. In dit magazine laten we verder een aantal unieke samenwerkingen tussen atleten en coaches zien. Voormalig shorttrackster Yara van Kerkhof vertelt over de bijzondere band met haar coach Jeroen Otter en bondscoach rolstoeltennis Amanda Hopmans legt uit wat de gouden formule was tussen haar en Diede de Groot.

Wat kun je doen als je merkt dat een jongere op de sportclub niet zo lekker in zijn vel zit? Wat zijn signalen? Welke vragen kun je stellen? Wat kun jij doen om te helpen? En wat kun je beter niet doen? Die vragen worden nu beantwoord met een laagdrempelige online tool: De Checkers. Met deze tool – samen met jongeren ontwikkeld – wil Stichting MIND Us supportfiguren zoals trainer-coaches op een sportvereniging handvatten geven om jongeren met beginnende mentale klachten te kunnen ondersteunen door een luisterend oor te bieden en de juiste vragen te stellen.

Martin Truijens (47) stond jarenlang als zwemcoach aan de rand van het zwembad om Nederlandse en later Deense toppers te begeleiden. Vier jaar geleden maakte hij een verrassende overstap naar de wielersport. Bij CyclingClassNL, een initiatief van NOC*NSF, KNWU en Team Visma | Lease a Bike, houdt hij zich als hoofdcoach bezig met de opleiding van nieuw wielertalent. Die functie combineert hij sinds november 2024 met de rol van programmamanager talentontwikkeling bij de KNWU. Daar ziet hij kans de opleidingspiramide vanuit een breder perspectief te benaderen. Dat is volgens hem hard nodig voor de toekomst van het Nederlandse wielrennen.

Per 1 mei 2025 verwelkomt de Koninklijke Nederlandse Roeibond Arnoud Hummel als nieuwe hoofdcoach van het Nederlandse toproeien. Hij volgt Eelco Meenhorst op, die na grote successen in Parijs eind vorig jaar stopte bij de roeibond. Hummel leidde als hoofdcoach de Nederlandse zeilploeg naar succes op de Olympische Spelen van Parijs. Hij staat bekend als een coach met een mensgerichte aanpak waarbij de persoonlijke ontwikkeling van zijn sporters centraal staat.

Het coachen en trainen van meisjes is anders dan jongens. Zeker bij meisjes in de juniorenleeftijd (12-18 jaar) worden van een coach andere vaardigheden gevraagd. In het meisjesvoetbal heeft de KNVB samen met Nike daarom de ‘Coaching Girls Module’ ontwikkeld om te zorgen voor passende begeleiding. De KNVB wil zo voor een plezierige voetbalomgeving zorgen voor meisjes, zodat zij minder vaak en minder snel uitstromen. Ambassadeur Kees van Wonderen: “Het wordt zo voor jou als coach ook leuker.”