De Olympische Winterspelen in Milaan-Cortina maken duidelijk dat mentale kracht het verschil tussen winst en verlies kan maken. Shorttrackster Xandra Velzeboer was een goed voorbeeld van pure veerkracht. Na haar val tijdens de gemengde aflossing hervond ze de focus op het proces en op alles wat ze wél kan controleren. In haar volgende individuele races pakte ze twee keer goud en een wereldrecord. Velzeboer liet zo zien: winnen begint in je hoofd, maar hoe doe je dat? In een nieuwe masterclass neemt hoogleraar sportpsychologie Nico W. van Yperen je mee in de mentale kant van presteren.

In een prestatiegerichte sportomgeving draait het om beter worden, winnen en leveren. Begrijpelijk, maar juist daar is het mentale aspect vaak het minst bespreekbaar. Veel coaches denken (of voelen): "Als ik hier ruimte voor maak, gaat de scherpte eraf."

Hoe ervaren gestopte talentvolle sporters de overgang van sporten op topniveau naar een leven buiten de sport? Over deze uitstroomfase is nog weinig bekend. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat stoppen met sport op het hoogste niveau meer is dan alleen een sportieve verandering. Sporters maken een identiteitsverandering door, omdat sport jarenlang een centraal onderdeel van hun zelfbeeld was. Nieuwe rollen en steun van ouders, teamgenoten en coaches kunnen helpen bij de overgang.

Het mentale krijgt steeds meer aandacht in de sport. Mooi. Maar laten we eerlijk zijn: nog lang niet alle coaches nemen het mentale bewust mee in hun dagelijks coachen. Dat is een gemiste kans én soms een risico, stelt sportpsycholoog VSPN Ciska de Bruijn. Mentale factoren spelen namelijk altijd mee, of je er nou aandacht voor hebt of niet.