Het vak van trainer-coach wordt tegenwoordig vanuit een breder perspectief bekeken. Je bent allang niet meer de persoon die alleen training geeft. Waar coachen eerder vooral gericht was op de sporttechnische inhoud, is het vak meer gegroeid naar de ontwikkeling van sporters. Dat is een terechte verschuiving. Je hebt als coach veel invloed op sporters en hoe zij worden gevormd als mens.

Het niveau waarop je als trainer-coach actief bent, verschilt in mijn ogen niet. Het is zeker zo dat in de topsport die rol van ontwikkelaar verder wordt uitvergroot. Je begeleidt een atleet meestal op een dagelijkse basis en daarmee is het aandeel in de ontwikkeling groter. Maar de kern is op elk niveau hetzelfde: je bent altijd bezig een persoon verder te brengen. Of dat nu op hockeyveld, een tennisveld of een wielerbaan is, of bij de f’jes met kleine kinderen of met elite-atleten in een olympische finale; dat deel van het coachvak is overal hetzelfde.

Die veranderde blik op de trainer-coach, brengt andere verwachtingen met zich mee. We zien gelukkig steeds meer in dat bij het geven van een training veel meer komt kijken dan een paar oefeningen uitleggen. Het pedagogisch-didactische aspect van die training heeft ook invloed op de ontwikkeling van een sporter. Dat raakt natuurlijk aan sociale veiligheid in de sport, waar breed in de samenleving meer aandacht voor is gekomen. Ik vind dit een positieve ontwikkeling, maar het vraagt ook weer iets extra’s van de coach. Je moet jezelf blijvend de vraag stellen: wat geef ik een persoon mee? Hoe kom ik over? Hoe zorg ik voor een goede setting? Wat probeer ik bij te dragen aan die ontwikkeling?

Lees hier meer over het programma van het NLcoach congres 2026.

De samenwerking met Harrie

In de topsport is al meer aandacht voor mensgericht coachen en de relatie tussen atleet en coach. Ik ben daar groot voorstander van. Met Harrie Lavreysen heb ik letterlijk een samenwerking. Ik sta qua hiërarchie boven hem, omdat ik bepaalde keuzes kan maken vanuit mijn positie. Maar wij voelen die hiërarchie allebei niet als zodanig. Het is een gelijke verhouding.

Die relatie tussen een coach en de sporter verandert naarmate je langer met elkaar samenwerkt. Waar je in het begin als coach meer regie pakt en de onervaren atleet meeneemt, kan dat naar een meer gelijkwaardige verhouding groeien. Als jezelf daar niet op aanpast dan gaat het ergens onderweg spaak lopen. Dat wil je niet. Dat vraagt een bepaald aanpassingsvermogen en een open houding als coach.

Het is sowieso altijd goed om jezelf als coach te blijven ontwikkelen en verder te kijken dan de kennis die je al hebt. Als coach probeer je een atleet en daarmee een persoon te ontwikkelen. Het zou gek zijn als je dan niet jezelf ontwikkelt.

Opleiding trainer-coaches

Op dit vlak is nog veel werk aan de winkel. Hier zie ik een duidelijk verschil tussen de top- en breedtesport. Om de rol van coach goed te kunnen vervullen heb je kennis nodig. In de topsport krijg je dat makkelijk aangereikt via collega’s of scholingen. Voor een vrijwilliger bij een sportclub is het veel minder vanzelfsprekend dat hij of zij daarin goed wordt begeleid en opgeleid. Daar is nog veel aandacht voor nodig. We moeten als sport samen zorgen dat we genoeg mensen opleiden voor het vak van trainer-coach.

Veel bonden hebben zelf de deskundigheidsbevordering intern goed op orde met cursussen tot de coach 4-5 die je kan doorlopen. Sommige sportbonden hebben daar nog stappen te zetten. Als NLcoach willen we dat blijven aanmoedigen. We moeten daarnaast het gat wat er valt tussen de theorie en de praktijk zien te dichten.

Kennisdeling en ontmoeting

Coaching is bij uitstek een vak wat je leert door naar anderen te kijken en te luisteren. NLcoach zet daarom als belangenbehartiger van alle Nederlandse trainer-coaches in op het versterken van het coachvak door kennisdeling en juist ook door het zorgen voor ontmoeting. Dat doen we al via ons vakblad met interviews, met workshops en binnenkort met een nieuwe podcast. In het aankomende NLcoach Congres op 4 december komt wat mij betreft alles samen wat we met NLcoach beogen.

Met sprekers als André Cats, Francesco Wessels, Marit Gijsbers en Rene Wormhoudt hebben we experts die een bak aan kennis ervaring uit de topsport maar wat graag delen. Het congres is wat mij betreft daarnaast een jaarlijkse ontmoetingsdag voor alle trainer-coaches in Nederland. Dat daar behoefte aan is, merkte ik vorig jaar al. Veel coaches bleven na het diner nog lang hangen om bij te praten en ideeën uit te wisselen.

Het thema van dit congres - Fit voor de toekomst - past helemaal in deze tijd. Er wordt meer van de trainer-coach verwacht. Maar als je blijft leren en ontwikkelen blijf je fit voor de toekomst.