De rol van voedingssupplementen bij stress

Een krachtig immuunsysteem is dé manier om je teweer te stellen tegen ‘stress’. Dit Engelse woord betekent ‘druk’ of ‘spanning’ en stamt oorspronkelijk uit de natuurkunde. De term ‘stress’ heeft betrekking op de druk die op een bepaald materiaal kan worden uitgeoefend totdat het, eventueel voorgoed, van vorm verandert. Midden vorige eeuw dook ‘stress’ voor het eerst op in de menswetenschappen. De opmars werd ingezet met de publicatie van het boek The Physiology and Pathology of Exposure to Stress (1950) van de Canadese fysioloog Hans Selye. Hij introduceerde het woord ‘stressor’, waarmee een fenomeen wordt aangeduid dat van buiten komt en ons stress geeft. Stressoren putten het immuunsysteem op den duur uit. Dit risico is kleiner als het immuunsysteem goed wordt gevoed.

Er zijn verschillende categorieën stressoren. Intensieve sportbeoefening kent er verschillende. Wat te denken van de verhoogde ademhaling, waardoor de sporter extra vatbaar is voor infecties (‘microbiologische’ stressor)? Extra belasting van bepaalde spieren, pezen, ligamenten en gewrichten kan worden beschouwd als een ‘fysische’ stressor. Luchtverontreiniging als ‘chemische stressor’. Antioxidanten kunnen in al deze gevallen bescherming bieden. Vooral vitamine C kan worden beschouwd als een universele anti-stressfactor. In 2001 beschreef een wetenschappelijke publicatie 29 marathonlopers die meeliepen in de Zuid-Afrikaanse Comrades-marathon over 90 km. Twaalf lopers kregen dagelijks 1500 mg vitamine C, tien lopers 500 mg en zeven lopers kregen een placebo. De suppletie duurde in totaal tien dagen. Deze begon zeven dagen voor de wedstrijd en eindigde twee dagen na de race. De lopers hielden voor, tijdens en na de wedstrijd precies bij wat zij aten. Bovendien werden 15 tot 18 uur voor de wedstrijd, direct na afloop en 48 uur na de wedstrijd bloedmonsters afgenomen.

Binnen de groep lopers die 1500 mg vitamine C had geslikt, waren de concentraties cortisol, adrenaline, interleukine-10 en interleukine-1 receptor-antagonist direct na de wedstrijd significant lager dan in de overige twee groepen. Cortisol en adrenaline zijn beide stresshormonen. Interleukinen zijn stoffen die helpen bij de afweer. Tijdens het marathonlopen ontstaan er allerlei kleine spierbeschadigingen en ontstekingsreacties in het lichaam, waardoor het afweersysteem aangesproken wordt. Een kleinere interleukinenreactie tijdens het lopen wijst erop dat de vitamine C een deel van de schadelijke effecten wegvangt, zodat het immuunsysteem minder belast wordt.

Topsportbeoefening kan tevens worden beschouwd als een ‘psychosociale’ stressor. Het is gebleken dat psychosociale belasting, net zoals chemische, fysische en microbiologische stressoren, een weerslag heeft op de lichamelijke conditie. Zo nemen vrije radicalenreacties onder invloed van psychische stress toe, waardoor stresshormonen zoals adrenaline chemisch worden omgezet. Het is bekend dat psychosociale stress de lichaamsvoorraden van vitamines van het B-complex en zink onder druk zet. Ook het verbruik van een ander belangrijk mineraal stijgt door dit soort stress: magnesium. Daarom wordt magnesium ook wel een ‘stressmineraal’ genoemd en het B-complex ‘stressvitaminen’. Al deze nutriënten zijn te vinden in een goede multi. Bij spanningen en stress neemt het verbruik van deze bouwstoffen enorm toe. Een tekort aan magnesium maakt je gevoeliger voor allerlei prikkels. Het veroorzaakt nervositeit en kan ook beven, trillen en spierkrampen uitlokken. Dan heb je er extra van nodig in de vorm van een apart supplement.

Bron: Dr. Gert Schuitemaker van het Ortho Institute